Kurator w sprawach rodzinnych

Monika Zawiejska        06 sierpnia 2018        Komentarze (0)

Kurator to nie tylko ktoś, kto składa raz w tygodniu wizytę osobom mającym problemy z prawem. W sprawach rodzinnych możesz z nim mieć do czynienia w różnych sytuacjach i niekoniecznie oznacza to, że masz kłopoty. W jakich okolicznościach zatem spotkasz kuratora?

  1. Wywiad środowiskowy

Sądy zlecają takie wywiady w sprawach o uregulowanie kontaktów lub dotyczących wykonywania władzy rodzicielskiej. Wywiad kuratora to dla Sądu dobry sposób, aby np. uzyskać potwierdzenie tego, że w Twoim nowym mieszkaniu są warunki lokalowe, by móc przenocować dzieci lub że nie prowadzisz zbyt rozrywkowego stylu życia. Kurator po wizycie złoży do sądu krótkie sprawozdanie, w którym opisze warunki mieszkaniowe, sytuację zawodową i materialną odwiedzonej strony, sytuację dziecka i opinie Twoich sąsiadów. Sprawozdanie z wywiadu środowiskowego nie jest doręczane stronom – jeżeli chcesz się zapoznać z jego treścią, powinieneś udać się do czytelni akt. Ewentualnie możesz poprosić, by Sąd zreferował je na najbliższej rozprawie.

  1. Kurator dla nieobecnego

Bywa, że pozwany np.  w sprawie o alimenty przepadł jak kamień w wodę. Ty nie znasz adresu, Sąd nie może ustalić miejsca pobytu. Pod ostatni adres strony została wysłana nawet Policja i… nic. A wiadomo, że w takich sytuacjach nie można czekać wiecznie, by zguba się znalazła. Sąd wyznaczy wówczas kuratora dla nieobecnego, który w toku procesu będzie reprezentował interesy pozwanego, uczestniczył w rozprawach i odbierał pisma procesowe. Pamiętaj, że w sprawach o alimenty Sąd jest zobowiązany przeprowadzić dochodzenie, by ustalić adres pozwanego, a dopiero potem może ustanowić kuratora. Kurator dla nieobecnego to nie jest osoba mająca specjalne wykształcenie w tym kierunku i pełniąca zawodowo taką funkcję, choć może to być np. adwokat lub radca prawny.

  1. Kurator dla małoletniego

Co do zasady rodzice są uprawnieni do reprezentowania dziecka w sądzie. Kodeks rodzinny i opiekuńczy przewiduje jednak wyjątki od tej reguły. Rodzic nie może reprezentować swojego dziecka, kiedy po drugiej stronie sali sądowej ma zasiadać drugi rodzic (wyjątek to alimenty). Pomiędzy interesem dziecka a rodzica może czasami pojawić się konflikt interesów, stąd taka regulacja. Na kuratora dla małoletniego natkniesz się np. w sprawach o zaprzeczenie ojcostwa. Tak samo, jak w przypadku kuratora dla nieobecnego, kurator dla małoletniego nie musi mieć specjalnych kwalifikacji. Jeśli sam wskażesz osobę gotową pełnić rolę kuratora dla małoletniego (np. kogoś z rodziny albo znajomego) usprawnisz i przyspieszysz proces.

  1. Kurator do kontaktów z dzieckiem

Jest to kurator zawodowy, który na mocy orzeczenia Sądu ma być obecny w trakcie realizowania Twoich kontaktów z dzieckiem. Sądy decydują się na uregulowanie kontaktów  w obecności kuratora w wyjątkowych przypadkach np. gdy rodzic od dłuższego czasu nie widział dziecka i potrzeba czasu, by odbudowała się między nimi więź. Obecność kuratora w takcie odbywania kontaktów jest odpłatna, dlatego z rozwagą wnioskuj o taki sposób kontaktów.

No i na co mi ten ślub…- sześć skutków prawnych zawarcia małżeństwa

Monika Zawiejska        06 sierpnia 2018        Komentarze (0)

             Podczas wakacyjnego dreptania po magicznych zakątkach Szkocji natknęłam się na sympatyczną parę młodych Polaków, z którymi wdałam się w pogawędkę. Młodzi dwudziestoparolatkowie opowiadali o swoich planach zawodowych i osobistych, pewnym głosem deklarując, że nie zamierzają nigdy formalizować swojego związku. Wielu ludzi, podobnie jak ta para, nie decyduje się na oficjalne ślubowanie sobie miłości do grobowej deski, bo stwierdzają, że jest im dobrze, tak jak jest, a „papierek” nie jest im do szczęścia potrzebny. Czym w ogóle różni się pod względem prawnym związek małżeński od partnerskiego? Różnic na gruncie poszczególnych ustaw można wymienić całe mnóstwo, dlatego poniżej tylko niektóre.

  1. Ustrój majątkowy

Co do zasady z chwilą zawarcia związku małżeńskiego w małżeństwie powstaje ustrój wspólności majątkowej. Wszystko, co odtąd kupicie za wspólne pieniądze, będzie wasze wspólne. W związku konkubenckim takiego domniemania nie ma. Owszem, możecie kupić razem co tylko chcecie i będzie to waszą współwłasnością. Schody zaczynają się dopiero wtedy, kiedy przed Sądem jedno z Was chce udowodnić, że przecież kupowaliście to razem i ze wspólnych pieniędzy, podczas gdy drugie takiej okoliczności sobie nie przypomina.

  1. Dziedziczenie

Zgodnie z kodeksem cywilnym, jeżeli spadkodawca nie pozostawił testamentu, w razie jego śmierci w pierwszej kolejności dziedziczy małżonek oraz jego dzieci, wszyscy w częściach równych (z tym, że małżonek nie może odziedziczyć mniej niż ¼ spadku). Konkubenci po sobie nie dziedziczą. Jeżeli jesteś w wieloletnim związku partnerskim, zatroszcz się o testament, bo może się okazać, że Twoja towarzyszka nie odziedziczy nic, podczas, gdy dorobek Twojego życia dostaną w spadku synowie Twojej siostry.

  1. Dzieci

Dzieci urodzone w małżeństwie lub niedługo po jego rozwiązaniu korzystają z domniemania, zgodnie z którym pochodzą od męża matki. Co to oznacza w praktyce? Że nie musicie odbywać krajoznawczych wycieczek do urzędu stanu cywilnego, by udowadniać, że ten oto mężczyzna jest ojcem tego oto dziecka. Jako małżeństwo nie musicie się też zastanawiać nad nazwiskiem swojego dziecka, bo zgodnie z prawem nosi ono to samo nazwisko, które noszą jego rodzice.

  1. Rozwód i alimenty

W przypadku sformalizowanego związku nieporównywalnie trudniejsze jest rozstanie. Spakowanie walizek i spektakularne „adieu!” nie wystarczy, by zostawić za sobą przeszłość. Proces rozwodowy, choć może być szybki i bezbolesny, wymaga podjęcia kilku działań prawnych z wniesieniem pozwu na czele. Jednak jako małżonek możesz domagać się od drugiej połowy alimentów na swoją rzecz, jeśli udowodnisz, że rozwód pociągnął za sobą pogorszenie się Twojej sytuacji życiowej lub – zależnie od okoliczności – sprawił, że popadłeś w niedostatek.

  1. Podatki

Konkubenci na gruncie prawa podatkowego traktowani są jako osoby obce. Nie rozliczycie razem PIT-a, a większe przesunięcia finansowe pomiędzy Waszymi rachunkami bankowymi mogą być traktowane jako darowizny wymagające zgłoszenia do Urzędu Skarbowego. Konkubenci są w trzeciej grupie podatkowej, dlatego nie mogą liczyć na żadne ulgi.

  1. Odmowa składania zeznań

Małżonkowi jako osobie najbliższej przysługuje prawo do odmowy składania zeznań przed sądem cywilnym, konkubentowi takie prawo nie przysługuje. Przed sądem karnym natomiast prawa konkubenta i małżonka zostały zrównane – zarówno jeden, jak i drugi nie musi zeznawać na niekorzyść swojej drugiej połowy.

 

Pozdrowienia ze Szkocji – kraju zamków, whisky i elfów, czyli urlopowo

Monika Zawiejska        06 sierpnia 2018        Komentarze (0)

Tym razem w celu wakacyjnego resetu poniosło mnie do Szkocji – kraju niebanalnego, pełnego tajemnic, wspaniałych zamków, urzekających gór i ludzi o fantastycznej mentalności – trochę szorstkiej, z wielkim poczuciem humoru i sercem w tle.

Odkrywam w sobie człowieka północy – doceniam rześkie, szkockie 16 stopni latem, kiedy wszędzie szaleją upały. Kiedyś tu jeszcze wrócę…na pewno.

 

.

Zagraniczne wakacje z dzieckiem po rozwodzie

Monika Zawiejska        16 lipca 2018        Komentarze (1)

Wakacje z dzieckiem po rozwodzie to temat bumerang. Po prostu. Co roku sporo rozwiedzionych rodziców, którzy nie zaplanowali swojego urlopu z dzieckiem już wczesną wiosną, zamienia przymusowo szum oceanu na bardziej rodzime opcje, często kończąc wojaże w ogródku na działce. Dla wielu osób po rozwodzie okres urlopowy to horror powracających negocjacji z byłym małżonkiem, kiedy i dokąd można wyjechać z dzieckiem. Taką sytuację musisz przewidzieć z kilkumiesięcznym wyprzedzeniem. Nie miej zatem złudzeń, że Sąd zajmie się Twoim problemem w tej materii od ręki. Nie zajmie się.

Kilka słów odnośnie rozstrzygnięć sądu w wyroku rozwodowym w zakresie władzy rodzicielskiej.

Sąd może powierzyć wykonywanie władzy rodzicielskiej obojgu rodzicom. Może też powierzyć jej wykonywanie jednemu z nich, ograniczając prawo drugiego rodzica do decydowania o istotnych sprawach dziecka. W wyroku może też pojawić się zapis, że sąd ogranicza wykonywanie władzy rodzicielskiej jednego z rodziców do decydowania o istotnych sprawach dziecka, takich jak edukacja, leczenie i wyjazdy zagraniczne.

Które z tych rozstrzygnięć obliguje Cię do uzyskania zgody byłego współmałżonka na wyjazd waszego dziecka za granicę? Niestety wszystkie…

Obecnie tygodniowy wyjazd na wczasy w dalszym ciągu uznawany jest za „istotną sprawę dziecka”, mimo że podróż do Francji, czy Grecji niejednokrotnie zajmuje mniej czasu niż eskapada pociągiem do Zakopanego. Orzeczenia z lat sześćdziesiątych ubiegłego wieku o podróżach międzynarodowych w dalszym ciągu są cytowane przez polskie sądy i raczej nie ma widoków, by to się zmieniło, mimo że świat poszedł do przodu.

Jeżeli drugi rodzic postanowi, że nie wyraża zgody na wyjazd, a zgodnie z treścią wyroku rozwodowego, ma prawo o tym decydować, wasz spór będzie rozstrzygał Sąd. Pamiętaj, że istotna jest również kwestia paszportu – na jego wyrobienie potrzebna jest zgoda obojga rodziców, jeżeli nic innego nie wynika z wyroku rozwodowego.

Jakie zapisy w wyroku rozwodowym pozwolą Ci zatem na wakacje w tropikach bez angażowania Sądu w Twoje plany urlopowe? Spotkałam się z rozstrzygnięciem, zgodnie z którym drugiemu rodzicowi pozostawiono prawo do decydowania o istotnych sprawach dziecka, w tym o wyjazdach zagranicznych dłuższych niż 14 dni – jakże salomonowe rozstrzygnięcie.

Jak zatem widzisz – dobrze jest przewidzieć podobne sytuacje już na etapie sprawy o rozwód, tak żeby przed wakacjami nie stepować z walizką w ręku i dzieckiem pod pachą, w oczekiwaniu na odpis orzeczenia zawierającego zgodę na wyjazd.

Co Sąd zrobi za Ciebie w toku sprawy o rozwód?

Monika Zawiejska        22 czerwca 2018        Komentarze (1)

Jeśli w toku sprawy o rozwód nie korzystasz z pomocy adwokata, a wcześniej nie miałeś zbyt wiele do czynienia z sądem, rozprawa może wydawać Ci się wielką niewiadomą, rodząc obawy, czy sobie poradzisz. Poniżej parę uwag, na co możesz liczyć ze strony składu sędziowskiego i jak daleko sięga jego inicjatywa.

  1. Jeśli z Twoim pismem jest „coś nie tak”, Sąd wezwie Cię do jego uzupełnienia.

Chodzi o tak zwane „braki formalne”. Najczęściej spotykane to brak opłaty od pozwu, brak odpisu pozwu dla drugiej strony, brak Twojego podpisu, albo niedołączenie niezbędnych dokumentów, takich jak choćby skrócony akt małżeństwa. W wezwaniu do uzupełnienia braków formalnych Sąd nakreśla rygor – czyli sankcję, która nastąpi, jeśli nie wykonasz polecenia Sądu w terminie.

  1. To sąd wzywa świadków.

Chociaż niedawno padły propozycje znowelizowania kodeksu tak, by to strona postępowania miała obowiązek poinformowania świadka o rozprawie, na dzień dzisiejszy to Sąd wzywa świadków do stawiennictwa na posiedzenie. W Twojej gestii pozostaje jedynie wskazanie prawidłowego imienia, nazwiska i adresu osoby, która ma być przesłuchana. Jeśli wniosek zgłosiłeś w terminie i należycie uzasadniłeś, mało prawdopodobne, by Sąd go nie uwzględnił. Pamiętaj, że przesłuchanie danej osoby na rozprawie nie wymaga jej zgody. Świadek ma obowiązek zeznawać niezależnie, czy tego chce, czy nie (chyba, że przysługuje mu prawo do odmowy składania zeznań).

  1. Sąd przesłuchuje świadków.

Wyzbądź się wizji rozprawy rodem z amerykańskich seriali, gdzie sędzia z pokerową twarzą wyłącznie obserwuje strony spacerujące po sali sądowej i przesłuchujące świadków. Mimo, że w teorii proces ma charakter kontradyktoryjny, co oznacza, że Sąd powinien w nim pełnić wyłącznie rolę niezależnego arbitra, w praktyce składy sędziowskie zwykle dbają o to, by przesłuchać świadka, zwłaszcza jeżeli strona występuje bez wsparcia profesjonalnego pełnomocnika. Pamiętaj, że oczywiście masz prawo do zadawania świadkowi pytań. Przyjmuje się, że w pierwszej kolejności pytania zadaje sąd, potem strona, która danego świadka wzywała, a dopiero na końcu strona przeciwna.

  1. Jeśli sprawa dotyka dobra dzieci – sąd przeprowadzi dowód z urzędu.

„Z urzędu”, czyli bez wniosku którejkolwiek ze stron. Jest to wyjątek od reguły, zgodne z którą Sąd jedynie wyjątkowo występuje z inicjatywą dowodową. Jeżeli jednak sprawa dotyczy dzieci, ich dobro ma pierwszeństwo nad zasadami procesowymi. Sąd, jeśli uzna to za konieczne, przeprowadzi dowód z opinii biegłego psychologa, który może wypowiedzieć się na temat tego, czy rozwód nie jest sprzeczny z dobrem dzieci, z kim dzieci powinny zamieszkiwać, jak powinny wyglądać kontakty z drugim rodzicem, czy istnieją podstawy do ograniczenia władzy rodzicielskiej itp.

O czynnościach, których z kolei Sąd nie wykona za Ciebie w toku rozprawy rozwodowej przeczytasz w artykule pt.: Czego sąd nie zrobi za Ciebie w trakcie rozwodu.